Noorderlicht

De illegale communistische pers in Groningen – 1940-1941

140144.HD140218.GSS001.PR.WEB.v00.01.NoorderlichtIn 1982 bracht de IPSO-geschiedenisgroep Groningen*) in eigen beheer een overdruk uit van de in najaar 1940 en voorjaar 1941 illegaal verschenen nummers van de verzetskrant Noorderlicht. Het betrof een bundeling van de nummers 2 tot en met 5 van Noorderlicht. Nummer 1 is voor zover bekend niet bewaard gebleven, daarvoor in de plaats was het eerste nummer van De Waarheid in de publicatie opgenomen.

Kort na de bezetting van Nederland door de Hitler-legers in mei 1940 besloot de leiding van de Communistische Partij van Nederland (CPN) een illegale organisatie voor te bereiden. Nadat in juli 1940 de nazi’s de CPN verbood, de partijkantoren sloot en communistische leden van gemeenteraden en Provinciale Staten de toegang tot deze gekozen organen ontzegde, besloot de leiding van de CPN tot de opbouw van een ondergrondse organisatie.

Al in het najaar van 1940 kon landelijk in een oplage van 12.000 een eerste illegale krant worden uitgegeven en verspreid. In Groningen, Friesland en Drenthe verscheen deze krant onder de titel Noorderlicht, in Amsterdam en de Zaanstreek als De Waarheid, in andere delen van Nederland onder andere titels. Later in de Tweede Wereldoorlog zou uitsluitend de titel De Waarheid worden gevoerd.

Van de publicatie over het Noorderlicht zijn nog enkele exemplaren op aanvraag beschikbaar. In de recente publicatie over de illegale CPN, Het communistische verzet in Groningen – 1940-1945, zijn een aantal overdrukken van illegale nummers als illustratie opgenomen en wordt de inhoud van de verschillende nummers in de tekst besproken.

——————————————————————————————————————————- *) Het IPSO, het Instituut voor Politiek en Sociaal Onderzoek, was het wetenschappelijk instituut van de toenmalige Communistische Partij van Nederland (CPN).

v01.00 © Geert Sterringa Stichting 2014